14.12.2008
Dvoatmoski stabilni molekul O2 čini najveći deo kiseonika u atmosferi, ali u posebnim uslovima može formirati i nestabilni troatomski molekul O3 (ozon) koji predstavlja veoma agresivno i reaktivno sredstvo za oksidaciju, te njegovo prisustvo u troposferi nije poželjno.
Sa druge strane, u višim slojevima atmosfere ozon igra ključnu ulogu u regulaciji klime i očuvanju biosfere, jer apsorbuje ultraljubičasti deo Sunčevog zračenja. Pre ulaska u atmosferu ultraljubičasti deo učestvuje sa oko 9% a vidljivi deo sa oko 49%. U stratosferi je koncentracija ozona 10 puta veća nego u ostalim delovima atmosfere (ozonski sloj/ozonski omotač/ozonski štit). Pri ulasku u atmosferu sunčevo zračenje slabi, a zaslugom ozona, ultraljubičasto zračenje umanjeno je na 3%. Pod uticajem UV zračenja nastaje i razgrađuje se ozonski sloj.
Iako nedovoljno proučeno, zna se da su male doze UV zračenja neophodne, a velike štetne za organizme. Kod čoveka manje doze omogućavaju stvaranje vitamina D koji reguliše razmenu kalcijuma i fosfora u organizmu. Kod čoveka pojačano UV zračenje najčešće izaziva sunčanicu, a zatim i rak kože. Negativno utiče na vid, a moguće su i promene u genetskom materijalu. Kod biljaka veća doza onemogućava proces fotosinteze i razara biljne ćelije. Bez ozonskog omotača ne bi bilo života na zemlji.
Smanjenje koncentracije ozona za 1% dovelo bi do povećanja UV zračenja za 2-3% i do četvorostrukog rizika od raka kože. Između 40. 53. podeoka geografske širine smanjenje ozona u atmosferi 1969-1986. iznosilo je 4,7% zimi i 2,1% leti. Na južnoj polulopti se predviđa da će svaki stanovnik mlađi od 50 godina oboleti od raka kože (Australija), a u Čileu su već konstatovana oštećenja morskih algi.
Relane pretnje ozonske krize su: 1. ugrožavanje čoveka i njegovog zdravlja, 2. smanjenje prinosa u poljoprivredi, 3. destabilizacija vodenih ekosistema, 4. remećenje klimatskih uslova.