Osnovna znanja o zavarljivosti

Niskougljenični i niskougljenični niskolegirani čelici posjeduju dobru zavarljivost.

Tehnologija njihovog zavarivanja treba da obezbijedi odredjeni kompleks zahtjeva, od kojih se kao osnovni pojavljuju obezbjedjenje sigurnosti i dugotrajnosti konstrukcije. To se naročito ispoljava pri upotrebi termički ojačanih čelika, koji se obično koriste pri izradi odgovornih konstrukcija. Dakle, najbitniji uslov pri zavarivanju ovih čelika je obezbjedjenje iste čvrstoće zavarenog spoja sa osnovnim metalom i dobijanje šava bez grešaka u istom. Radi toga, mehaničke osobine metala šava i zone uticaja toplote ne treba da budu ispod donje granice odgovarajućih osobina osnovnog metala.
U odredjenim slučajevima konkretnih uslova rada konstrukcije, dozvoljava se smanjenje pojedinih pokazatelja mehaničkih osobina zavarenog spoja. Medjutim, u svim slučajevima, na-ročito pri zavarivanju odgovornih konstrukcija, šavovi ne smiju posjedovati pukotine, neprovare, pore, zareze i druge greške. Geometrijske dimenziie i oblik šava treba da odgovaraju propisa-nim. Zavareni spoj treba da bude otporan prema prelazu u krto stanje. Ponekad se pred zavareni spoj postavljaju dopunski zahtjevi, kao, npr. radna sposobnost pri vibracionim i udarnim opterećenjima, sniženim temperaturama i dr. Tehnologija treba da obezbijedi maksimalnu produktivnost i ekonomičnost procesa zavarivanja, uz potrebnu sigurnost konstrukcije.
Mehaničke osobine metala šava i zavarenog spoja u cjelini zavise od njegove strukture, koja je odredjena hemijskim sastavom, režimom zavarivanja, prethodnom i docnijom termičkom obradom. Hemijski sastav metala šava, pri zarivanju ovih čelika, malo se razlikuje od sastava osnovnog metala. Ta razlika se svodi na sniženje sadržaja ugljenika, radi spriječavanja obrazovanja zakaljenih struktura pri povećanim brzinama hladjenja. Moguće smanjenje čvrstoće metala šava, izazvano umanjenjem sadržaja ugljenika u njemu, kompenzira se legiranjem metala kroz žičanu elektrodu manganom, sillcijumom, a pri zavarivanju niskolegiranih čelika, takodje i na račun prelaza tih elemenata iz osnovnog metala.
Prema tome, hemijski sastav metala šava zavisi od udjela osnovnog i dodatnog metala u obrazovanju šava i uzajam-nog djelovanja izmediu metala šava i gasne faze. Povećanje brzi ne hladjenja metala šava potpomaže povećanje njegove čvrstoće,ali se pri tome smanjuju njegove osobine plastičnosti i udarna žilavost